ประวัติบัณฑิตวิทยาลัย

Admin 2018-08-07 368
          จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เริ่มเปิดสอนระดับบัณฑิตศึกษามาประมาณ    20     ปีก่อนที่จะมีการก่อตั้งบัณฑิตวิทยาลัย มีผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญามหาบัณฑิตรุ่นแรกทางวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์    ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2488 แต่การเรียนการสอนในยุคนั้นยังไม่มีระเบียบแบบแผนการบริหารจัดการที่แน่นอน แผนกวิชาใดมีความพร้อมก็เสนอขออนุมัติต่อที่ประชุมคณบดี เมื่อได้รับอนุมัติแล้วก็สามารถดำเนินการเปิดสอนได้เองโดยลำพัง แนวความคิดที่จะจัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัยอย่างเป็นทางการเริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2502 ส่วนการเปิดสอนระดับบัณฑิตศึกษาอย่างเป็นทางการเริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2504 ครั้งแรกเปิดสอน 15 แผนกวิชา มีนิสิตจำนวน 138 คน ต่อมาเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2505 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัยในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นฉบับแรก โดยระบุเหตุผลไว้ว่า เพื่อสร้างและขยายความสามารถของมหาวิทยาลัยในด้านการผลิตอาจารย์ประจำ ที่มีมาตรฐานทางวิชาการซึ่งเหมาะสมภายในประเทศ บุคคลที่จะทำหน้าที่เป็นอาจารย์ประจำของมหาวิทยาลัยอย่างน้อยจะต้องมีวุฒิปริญญามหาบัณฑิตหรือเทียบเท่า และความสามารถในการส่งบุคคลไปศึกษาต่อยังต่างประเทศมีอยู่จำกัด

            5 ปีต่อมา ภารกิจของบัณฑิตวิทยาลัยได้เพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ โดยเฉพาะด้านการเรียนการสอนในปีการศึกษา 2522 ได้เปิดหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษารวม 93 หลักสูตร มีนิสิตมากกว่า 3,000 คน ในช่วงเวลาดังกล่าวภาระงานของมหาวิทยาลัยขยายตัวเพิ่มมากขึ้น มีการขยายงานด้านการผลิตบัณฑิต ด้านการสอนขยายถึงชั้นปริญญาเอก ขยายงานด้านบริการวิชาการแก่ชุมชนตามความต้องการในการพัฒนาประเทศเป็นอันมาก ทำให้มีความจำเป็นต้องปรับปรุงโครงสร้างและระบบงานภายในมหาวิทยาลัย เพื่อให้การบริหารการศึกษามีความคล่องตัวและเหมาะสมกับสภาวการณ์ จึงได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2522 เป็นเหตุให้พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัยฯฉบับที่ 2 (พ.ศ.2517) ถูกยกเลิกไป ด้วย และได้มีการตราพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัยฯ ฉบับที่ 3 ประกาศใช้เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2522 พระราชกฤษฎีกาฯฉบับใหม่กำหนดองค์ประกอบและอำนาจหน้าที่ของ “คณะกรรมการประจำบัณฑิตวิทยาลัย ” ไว้เพียงคณะเดียว ส่วนการแต่งตั้งคณะกรรมการชุดอื่น ๆ ได้แก่ คณะกรรมการบริหารบัณฑิตวิทยาลัย คณะกรรมการบัณฑิตศึกษาประจำคณะที่เปิดสอนในบัณฑิตวิทยาลัย และคณะกรรมการบัณฑิตศึกษา สหสาขาวิชา เกิดขึ้นตามประกาศของทบวงมหาวิทยาลัย
          โครงสร้างการบริหารดังกล่าวดำเนิน มาเกือบ 2 ทศวรรษ หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเพิ่มขึ้นจาก 93 หลักสูตรในปี 2522 เป็น 220 หลักสูตร ในปี 2540 ทำให้ขาดความคล่องตัวในการบริหารจัดการ อีกทั้งสภาพของบัณฑิตศึกษาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้เปลี่ยนแปลงไปมากตามพัฒนาการของมหาวิทยาลัย ตลอดจนสภาพเศรษฐกิจสังคมทั้งของประเทศและของโลก สภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในการประชุมครั้งที่ 572 วันที่ 29 มีนาคม 2540 และครั้งที่ 574 วันที่ 26 มิถุนายน 2540 จึงมีมติเห็นชอบการปฏิรูปกิจการบัณฑิตศึกษา กำหนดเป็นกระบวนการเชิงกลยุทธ์ให้มีการประสานระหว่างงานวิชาการ งานวิจัยกับงานบัณฑิตศึกษาซึ่งมีประสิทธิภาพสูงสูดเพื่อความเป็นเลิศทางวิชาการ โดยให้คุณค่าและความสำคัญกับการวิจัย และให้บัณฑิตศึกษามีลักษณะที่เหมาะสมกับสภาพในขณะนั้น อีกทั้งคำนึงถึงความเป็นนานาชาติ สหวิทยาการ และรูปแบบหลักสูตรและการบริหารจัดการที่มีความยืดหยุ่นมากขึ้น เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2541 จึงมีการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัยในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทบวงมหาวิทยาลัย พ.ศ. 2541 (ฉบับที่ 4 ) ซึ่งกำหนดให้ อธิการบดี เป็นประธานคณะกรรมการประจำบัณฑิตวิทยาลัย
          กฎหมายฉบับนี้มีผลให้เกิดการปรับเปลี่ยนพันธกิจ บทบาท โครงสร้างการบริหาร และอำนาจหน้าที่ของบัณฑิตวิทยาลัยอย่างมาก ภาระงานส่วนใหญ่ถูกโอนไปอยู่ที่คณะและภาควิชาที่เปิดสอนระดับบัณฑิตศึกษา คณะกรรมการประจำคณะมีอำนาจหน้าที่ในการบริหารจัดการโดยตรง ส่วนบัณฑิตวิทยาลัยทำหน้าที่ดูแลกำกับนโยบายบัณฑิตศึกษาให้เป็นไปตามนโยบายของมหาวิทยาลัย สอดคล้องกับกฎระเบียบต่างๆ ควบคุมดูแลมาตรฐานคุณภาพการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาและบริหารจัดการหลักสูตรสหสาขาวิชา
          การดำเนินงานของบัณฑิตวิทยาลัยภายใต้พระราชกฤษฎีกาดังกล่าว มีความก้าวหน้ามาเป็นลำดับ ในช่วงทศวรรษแรกสามารถขยายหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาเพิ่มขึ้นเป็น 53 แผนกวิชาและผลิตบัณฑิตได้มากกว่า 1,000 คน ภารกิจที่เพิ่มมากขึ้นทำให้โครงสร้างการบริหารงานที่กำหนดไว้แต่เดิมไม่เหมาะสมกับสภาวการณ์ ไม่เอื้ออำนวยให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างรวดเร็ว ประหยัดและมีประสิทธิภาพ จึงมีการปรับโครงสร้างของบัณฑิตวิทยาลัย โดยการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัยใน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ฉบับที่ 2) เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2517